Kunst kijken en waarneming: wat je ziet is niet het hele beeld
- Emma FitzGerald
- 1 dag geleden
- 1 minuten om te lezen
“Kijk eerst even naar dit detail.”
Mooi hè?
Wat mij opvalt in veel workshops over kunst kijken en waarneming: wanneer mensen naar een schilderij of kunstwerk kijken, gebeurt er vaak hetzelfde.
Ze zoomen in op één detail.Een gezicht, een vorm, een kleur.
En van daaruit wordt het hele beeld gelezen.
Dat beeld kan kloppen. Maar we missen vaak veel omdat we het geheel niet zien.
En dat gebeurt sneller dan we denken.
Pas wanneer we het kijken vertragen, komen we verder.
Dan opent ook het gesprek.Ontstaat er ruimte om verder te kijken dan dat eerste ankerpunt.En verschijnen meerdere perspectieven.
Kijken doen we automatisch, maar kijken is niet neutraal.
We kijken allemaal anders en zien daardoor ook iets anders.
Wat voor de één op de voorgrond staat, kan voor de ander bijna verdwijnen.
Wat mij hierin steeds opnieuw opvalt in kunst kijken en waarneming: hoe snel we betekenis geven aan wat we zien, vaak nog voordat we echt goed hebben gekeken.
Niet omdat dat verkeerd is. Maar omdat het menselijk is.
Bekijk nu het hele schilderij van David Hockney.
Twee mensen. Zittend naast elkaar. Stil.
Je kijkt naar gezichten, naar houding, naar de ruimte tussen hen in.
En toch blijft het lastig om het geheel in één keer te lezen.
Je blik blijft verschuiven tussen details en het totaalbeeld.
En misschien is dat precies wat kijken interessant maakt.
Dat we steeds opnieuw ontdekken dat we niet alles tegelijk zien.
En dat een detail soms meer invloed heeft op ons kijken dan we denken.
Opmerkingen