Kunst leert ons dat er meer te zien is.

Kunst heeft mijn blik geopend. Al op jonge leeftijd heb ik ervaren hoe kunst en creativiteit uitnodigen om anders naar de wereld te kijken. Mijn vader speelde daarin, op zijn eigen manier, een belangrijke rol. Hij was belezen, eigenzinnig en keek vaak op een onconventionele manier naar de wereld. Door zijn manier van denken kwam ik al vroeg in aanraking met het idee dat er meer dan één manier is om naar een situatie, een idee of de wereld om ons heen te kijken.

In combinatie met mijn jonge leeftijd en de dorpse omgeving waarin ik opgroeide, voelde dat soms bevreemdend en uitdagend. Nu begrijp ik dat juist die ervaring vormend is geweest.

Kunst geeft veelal geen antwoorden, ze stelt eerder vragen of biedt ruimte, laat je in aanraking komen met nieuwe ideeën en daagt je uit om te kijken, je te verwonderen en nieuwe inzichten te ontdekken.

Dat is wat kunst mij al die jaren telkens opnieuw laat zien: er is niet één juiste manier van kijken. Betekenis ontstaat wanneer we bereid zijn langer te kijken, vragen te stellen en verschillende gedachten naast elkaar te laten bestaan.

Kunstenaars laten zien dat de wereld anders bekeken kan worden. Voor mij voelt dit als ruimte, een ruimte om in te bewegen.

Al eeuwenlang laten kunstenaars zien dat de werkelijkheid niet vaststaat. Er is altijd een andere invalshoek, een nieuwe interpretatie of een onverwacht perspectief mogelijk. Kunstenaars onderzoeken de wereld om ons heen, kijken aandachtig, stellen vragen en bevragen wat vanzelfsprekend lijkt. Door hun verbeeldingskracht maken ze nieuwe mogelijkheden zichtbaar.

Dat maakt kunst zo waardevol. Kunst vraagt niet alleen om te kijken naar een kunstwerk, maar nodigt ons uit om ons bewust te worden van hóé we kijken.

Anders kijken, meer zien

Kunst leert ons niet wat we moeten zien.

Kunst leert ons dat er meer te zien is.

En misschien is dat wel haar grootste kracht: ze vertraagt onze blik, opent nieuwe vragen en helpt ons ontdekken dat er altijd meerdere manieren zijn om naar de wereld te kijken.

Die manier van kijken vormt ook de basis van mijn lezingen en workshops. Met kunst onderzoek ik hoe mensen waarnemen, betekenis geven en vanuit verschillende ervaringen naar dezelfde situatie kunnen kijken. Juist daar ontstaan nieuwe gesprekken, inzichten en mogelijkheden voor samenwerking.

Op de foto hieronder Cloud Gate (2006) van Anish Kapoor. Dit kunstwerk laat voor mij zien waar deze blog over gaat: er is nooit maar één manier van kijken. De omgeving, de mensen en jijzelf worden onderdeel van het werk. En juist daardoor ontdek je dat er altijd meer te zien is.

Anish Kapoor, "Cloud Gate" (The Bean) 2006, Chigago